Биыл Қазақстан футбол федерациясының шешімімен еліміздің ең үздік ойыншысы болып Ұлан Қонысбаев танылды. Әділетті шешім. Ұлан биыл ұлттық құрамада да, клуб сапында да көсіле ойнады. Орайы келіп тұрғанда, ел футболының дарынды саңлақтарының бірімен оқырмандарымызды кеңірек таныстырсақ деген едік.

Ұланның әкесі Әбүйірбек ағаның қыз­мет бабымен тұрмаған жері жоқ. Қазақ­станның қай бұрышы болмасын, бұл кісіге таңсықтығы жоқ. Алматыдан оқу бітіре салы­сы­мен жолдамамен Шығыс Қазақстан облысындағы Ұлан ауданының Никитенка (қазіргі Бозанбай) ауылына жөнелтіледі. 2011 жылдың үздік футболшысы сонда дүниеге келген. Аудан атымен аттас болғандықтан, есімін Ұлан деп қойыпты. Бір қызығы, шақалақ жарық дүние есігін ашқанда алдымен басы шықпай ма, ерекше жаратылған Ұлан аяғымен туған бала екен. Содан 1991 жылы, Ұланның екі жасында прокуратуралық қызметпен Әбүйір­бек ағаның отбасы өзінің туған жері Тараз қаласына көшіп кеткен. Міне, Ұланды футболшы ретінде қалыптастырған – осы қала.

Дегенмен ол бірден футболшы болып кете қойған жоқ. Өзінен үш жас үлкендігі бар ағасы Думанның жанынан бір елі қалмайтын кішкентай Ұлан алдымен шахматпен айналысыпты. Тіпті спорттың бұл түрінен облыстық, республикалық турнирлерде алған дипломдары әлі күнге сақтаулы. 1999 жылы ағасы Думан рес­публика біріншілігінде жеңімпаз атанып, спорт шебері атағына қол жеткіз­ген. Бірақ тағдырдың қалағаны шығар, ағайынды екі жігітке шахматшы болуды жазбапты. Думан өте қатты науқастанады. Дәрігер­лерге тексертсе, көп ойланғандық­тан ден­саулығы сыр бергендігін, ендігәрі шахматқа әуестенбеуін айтады. Ағасымен бірге шах­матты Ұлан да қойып кеткен. «Бүгінде шах­мат ойнап тұрасың ба?» – деп өзінен сұрап көрген едік.

– Қазір анда-санда ғана ойнаймын. Уақыт бола бермейді. Негізі, спорттың бұл түрі футбол алаңында да пайдасы тиіп жатады. Бірақ ұлттық құрамада да, клубта да әлі ешкіммен шахмат ойнап көрмеппін, – деп жауап берді саңлағымыз.

Ал футболға 1998 жылғы әлем чем­пионатынан бастап қызыққан екен. Бразилия құрамасының жейдесін киіп алып, Рональдоның ойынын көру үшін теледидар алдында телміріп отырған қос ағайынды ақыры футбол үйірмесіне жазы­лады. Мұнда да кішкентай Ұлан Думанның артынан еріп барған. Бірақ ол кезде әке-шешесі, бауырлары Ұланнан емес, Думан­нан мықты футболшы шығады деп ойла­ған.

– Ұлан өте нәзік әрі арық болатын. Футбол ол үшін уақытша құбылыс деп ой­лай­тынбыз. Қайта Думаннан үмітіміз мол еді. Алаңда өте шапшаң қимылдайтын Ду­манның болашағынан жаттықтырушы­лары да мол үміт күтті. Бірақ мінезі құртты. Өзге ұлттың өкілдерімен жиі келіспей қалатын. Қазір қайта қателіктерін түсініп, енді Ұлан­ның жолын өзі қуып жүр. Ал кішкентайында майысып жүрген кіші інім нағыз еңбекқор болып шықты, – деп өткенді ақтарыла еске алады ағайынды қос жігіттің үлкен ағасы, әке жолын қуған Еркебұлан.

– Ағама алғысым шексіз. Соның арқа­сында футболға келген едім. Ол болмаған­да, бәлкім, мені ешкім танымас та еді. Негізі, Думанның қабілеті өте зор. Өзін әлі дәлелдейді. Былтыр бірінші лигадағы «Лашын» клубында ойнаған. Енді «Тараз» футбол клубымен бірге Түркиядағы оқу-жаттығу жиынына барады. Негізгі құрамда қа­лады деп ойлаймын, – деп Ұлан да аға­сының қабілетіне бағасын берді.

Иә, Ұланның 2008 жылдан 2011 жыл­ға дейін «Тараз» сапында ойнап, кейін Астананың «Локомотивіне» ауысқанын білесіздер. Бірақ көпшілік спортсүйер қауымның көкейінде «маусымның жарты­сы өтпей жатып, басқа командаға ауысып кеткені несі?» деген сұрақтың сайрап тұрғаны рас.

– Астаналық клубтың бас бапкері Холь­гер Фах мені көп ойнатпайтын. Мүлдем сенбеді деп айта алмаймын, бірақ алаңға жиірек шыққым келді. Кейін «Шахтерден» ұсыныс түсіп, мұндай мүмкіндікті мүлт жібергім келмеді. Бүгінде бұл трансферге өкінбеймін. «Шахтер» бірлігі жарасқан ұжым екен. Бір атаның балаларындай болдық. Чемпион атандық. Мені ҚФФ үз­дік ойыншы деп таныды. Сондықтан «Шах­тер» менің жүрегімнен ойып тұрып орын алды. Ризалығымды білдірейін деп, келісім­шартымды тағы бір жылға ұзарттым, – деп саңлағымыз командасының татулы­ғын атап өтті.

Жалпы, биылғы жыл Ұлан үшін сәтті өтті. Ішкі аренада да, сыртқы аренада да өте керемет ойын өрнегін көрсетіп, алаң талғамайтын футболшы екенін дәлелдеді. Ал оның Стамбулда керемет гол соғып, көрерменге лық толы стадионды сілтідей тындырғаны әлі біраз уақыт жанкүйерлер мен журналистерге азық болары анық. «Сәл сәттілік пен тәжірибе жетпей қалды. Әйтпесе түріктерді жеңіп кетер едік», – деп толғаныспен еске алады бұл ойынды футболшымыз.

Алайда Ұлан өзін үздік футболшы деп тануға асықпайды. «Жалпы, «ҚФФ мені үздік таниды» деп өзім де күтпеген едім. Әлбетте, маған сенген мамандардың бә­ріне рақмет. Үміттерін ақтауға тыры­са­мын», – деген футболшымыз еліміздің үз­дік ойыншысы болуға өзінің алаңдағы да, алаң жиегіндегі де ең жақын досының бірі Жамбыл Көкеевті лайық көретінін айтты.

Иә, бүгінде еліміздің барлық жанкүйері Ұланның болашағынан мол үміт күтеді. Біреу қызығып қараса, біреулер қызғана қырын салады. Ең бастысы, «жұлдыз ау­руын» жұқтырмайтын жігіт екенін ісімен дәлелдеп жүр. Тіпті Таразға барған сайын бірінші кезекте өзінің бала кездегі жат­тық­тырушыларына амандасып, өзі оқыған мек­тебіне де сәлем беріп шығатынын естіп жүрміз. Футболдағы арманы – өзінің сүйік­ті командасы «Барселона» сапында ойнау. Кім біледі, бәлкім, болашақта бұл жігітімізді La-лигадан да көріп қалатын шығармыз. Қазірдің өзінде Қонысбаевқа неше түрлі клубтардың құда түсіп жатқаны туралы сыбыстарды естіп жатамыз.

Сөз соңында айта кетейік, қазақ фут­болының әр кезеңінде өзінің жарық жұл­дыздары болған. Бүгінде Тимур Сегіз­баевтың атын атағанда, артынан ерген ізбасарлары Құралбек Ордабаев, Сейілдә Байшақов, Самат Смақов, Нұрбол Жұмас­қалиев сынды жұлдыздарымызды да қатар айтамыз. Болашақта бұл тізімге Ұлан Қонысбаевтың да есімі ілінеді деген сенімдеміз.

Алаш Айнасы

ShareTweet